Monitoring van het inburgeringstraject voor nieuwkomers en buitenlandse personen

Evaluatieverslag 2025

Het inburgeringstraject, dat sinds januari 2024 onder toezicht staat van de GGM (via Vivalis), wordt verder uitgevoerd in een context die wordt gekenmerkt door:

• De volledige toepassing de verplichting om een traject te volgen vanaf juni 2022 ;
• De uitbreiding van de doelgroep naar alle buitenlandse personen sinds eind 2022 legaal verblijf ;
• De algemene verzadiging van het inburgeringstraject in 2024 ;
• Operationele moeilijkheden als gevolg van technische disfuncties bij APA ;

De invoering van een wachtlijst sinds eind 2023 heeft tot doel deze overbelasting op te vangen, met behoud van de toegang voor prioritaire doelgroepen.

In totaal werden in de loop van het jaar 5167 nieuwe personen in het traject ingeschreven, wat neerkomt op een daling van 4% ten opzichte van 2024. Het systeem verwerkt de binnenkomende verzoeken niet langer volledig, maar filtert de inschrijvingen op basis van de prioriteit van de dossiers, zoals bepaald in de geldende wetgeving. In die context daalt het aantal nieuwe inschrijvingen, terwijl het aantal personen op de wachtlijst blijft stijgen

Van de ingeschreven gebruikers:

• 71 % zijn nieuwkomers die onder de verplichting vallen.
• 29% zijn buitenlandse personen (niet-prioritair).

In 2025 beheerden de BAPA’s gemiddeld 5900 actieve dossiers per dag. We spreken van verzadiging, ook al blijft dit cijfer onder de maximale capaciteit (6000), omdat naast de actieve dossiers ook de opgeschorte dossiers en de dossiers op de wachtlijst een niet-gefinancierde administratieve werklast vormen die op elk moment weer actief kan worden.

Wat de profielen van de gebruikers betreft, zijn er weinig veranderingen ten opzichte van 2024.

Pour ce qui est du suivi du parcours d’accueil à ses différentes étapes :

• 4916 sociale balansen opgesteld en in 2025 door de drie Bapa’s
• 4817 taalbalansen gerealiseerd: waarvan 99,7% (of 4801 balansen) in de drie BAPA’s en 16 bij het Huis van het Nederlands. Meer dan de helft (55%, oftewel 2650 gebruikers) al over het vereiste taalniveau Frans (A2).
• 82 modules Rechten en Plichten (RP) georganiseerd, met435 totaal begunstigden in hun modules. Het aantal modules en deelnemers blijft dalen als gevolg van de invoering van de modules in het lang formaat van 60u.
• 190 modules ‘opleiding burgerschap’ georganiseerd, met 17 modules meer ten opzichte van 2024 (+ 10%), met in totaal 3.597 deelnemers. De overgrote meerderheid van de modules, namelijk 114 modules (60%), werd gegeven in het lange formaat van 60uur en de overige 76 werden voorgesteld in het klassieke formaat van 50u.
• 3983 attesten van beëindiging van het traject afgeleverd, tegenover 3115 in 2024, of een stijging met 28%

De vaststellingen uit het vorige monitoringrapport zijn nog steeds grotendeels actueel. De onthaalbureaus onder toenemende druk. De werklast die van jaar tot jaar wordt overgedragen, en de cumulatieve werklast, in combinatie met het tempo van de nieuwe instroom, maken het onmogelijk om het systeem te stabiliseren of de wachtlijsten te verkorten. In die zin staat de opleiding over burgerschap het meest onder druk. Ondanks de toename van het aantal opleidingen over burgerschap dit jaar, gezien het momenteel hiervoor toegewezen budget, volstaat het aantal jaarlijkse opleidingen over burgerschap niet om het systeem te ontlasten of de wachtlijsten aanzienlijk te verkorten. De trends die zich aan het einde van het jaar 2025 aftekenen, laten zelfs op korte termijn een uitbreiding van die verzadiging naar prioritaire doelgroepen vermoeden.